|
Ksiądz Stefan kardynał Wyszyński,
Arcybiskup, Metropolita Gnieźnieński i Warszawski, Prymas Polski urodził
się 3 sierpnia 1901 roku w Zuzeli nad Bugiem, jako drugie dziecko w
wielodzietnej rodzinie Stanisława i Julianny z domu Karp. Bardzo wcześnie,
bo już w wieku dziewięciu lat traci matkę. Naukę początkową rozpoczyna w
Zuzeli a następnie chodzi do szkoły w Andrzejewie.
Wykształcenie średnie zdobywa w Warszawie,
potem w Łomży i Włocławku. We Włocławku też wstępuje do Seminarium
Duchownego w roku 1920.
3 sierpnia 1924 roku otrzymuje świecenia
kapłańskie. Z powodu choroby dopiero jesienią obejmuje obowiązki
kapłańskie, jako wikariusz katedry włocławskiej, obejmując jednocześnie
stanowisko redaktora dziennika „Słowo Kujawskie”. Ale niedługo prowadzi te
prace.
Na polecenie swego Biskupa podejmuje studia
w zakresie prawa kanonicznego i nauk społeczno-ekonomicznych na Katolickim
Uniwersytecie Lubelskim, które kończy w roku 1929 pracą doktorską na
temat: „Prawa rodziny, Kościoła i państwa do szkoły”. Podczas studiów
pracuje jako wicedyrektor konwiktu księży-studentów oraz prowadzi
duszpasterstwo wśród akademików _ szczególnie w Stowarzyszeniu Młodzieży
Akademickiej „Odrodzenie” oraz w „Bratniaku”. Tam spotyka się z księdzem
Władysławem Korniłowiczwem, który staje się jego duchownym ojcem. Ten
kontakt zaważy na duchowości kapłańskiej przyszłego kardynała Prymasa.
Po zakończeniu studiów w Lublinie ksiądz
Wyszyński odbywa roczną podróż naukową do Austrii, Włoch, Francji, Belgii,
Holandii i Niemiec. Przedmiotem jego zainteresowań są problemy związków
zawodowych, organizacje katolickiej młodzieży robotniczej, a przede
wszystkim doktryny i ruchy społeczne.
Po powrocie do kraju jesienią 1930 roku
ksiądz Wyszyński podejmuje kolejno obowiązki wikariusza, profesora w
Seminarium Duchownym, dyrektora Diecezjalnych Dzieł Misyjnych, promotora
Biskupiego. Kieruje Solidacją Mariańską, prowadzi Chrześcijański
Uniwersytet Robotniczy oraz pracę społeczno-oświatową Chrześcijańskich
Związkach Zawodowych. Jako naczelny redaktor „Ateneum Kapłańskiego” przez
wiele lat podejmuje równocześnie prace publicystyczne. Zaangażowanie w
problematykę społeczną powoduje, że ksiądz Stefan Wyszński zostaje
mianowany przez kardynała Augusta Hlonda w 1937 roku członkiem Rady
Społecznej przy Prymasie Polski.
Po wybuchu wojny w 1939 roku na polecenie
biskupa Kozala opuszcza Włocławek, jest bowiem imiennie poszukiwany przez
Gestapo. Najpierw na Lubelszczyźnie, potem w Laskach pod Warszawą,
prowadzi konspiracyjną akcję oświatową wśród młodzieży. W czasie Powstania
Warszawskiego jest kapelanem Armii Krajowej Obwodu II Żoliborz oraz rejonu
Puszczy Kampinowskiej i szpitala powstańczego w Laskach. Tutaj przeżywa
tragedię Stolicy.
Po wojnie wraca do Włocławka. Mianowany
rektorem Seminarium i sprawuje jednocześnie funkcje proboszcza w dwu
parafiach, z powodu braku księży, wymordowanych przez Niemców. Redaguje
tygodnik diecezjalny „Ład Boży:, „Kronikę Diecezji Włocławskiej” oraz „Ateneum
Kapłańskie”.
4 marca zostaje mianowany przez Piusa XII
biskupem lubelskim. Porządkuje zniszczoną przez okupację diecezję,
wizytuje parafie, wygłasza liczne kazania, szczególnie w dzielnicach
robotniczych Lublina, prowadzi rekolekcje, organizuje kursy katechetyczne,
wykłada i opiekuje się Katolickim Uniwersytetem Lubelskim jako jego Wielki
Kanclerz.
12 listopada 1948 roku zostaje mianowany
arcybiskupem gnieźnieńskim i warszawskim. Stając w Pro-katedrze
Warszawskiej, podczas ingresu, mówi „
Nie jestem politykiem ani dyplomatą, nie
jestem działaczem ani reformatorem. Ale jestem ojcem waszym duchownym,
Pasterzem i Biskupem dusz waszych”.
Obejmuje rządy Kościoła w czasach wyjątkowo
ciężkich. Od początku wobec naszej sytuacji ustrojowej dostrzega palącą
potrzebę znalezienia miejsca Kościoła w Polsce. Przewiduje trafnie dalszy
rozwój wydarzeń w kraju i na arenie międzynarodowej, wybiera drogę
porozumienia z rządem Polski. Porozumienie to, zawarte 14 kwietnia 1950
roku wywołuje wiele kontrowersji w kraju i zagranicą.
W roku następnym ksiądz Prymas udaje się do
Rzymu. W Rzymie uzyskuje od papieża Piusa XII aprobatę dotychczasowej
linii postępowania Kościoła i Episkopatu w Polsce. Wręcza Ojcu świętemu
symboliczne dary: garść ziemi polskiej, w którą wpiła się krew dzieci
podczas Powstania Warszawskiego, różaniec z chleba otrzymany od
uwolnionych więźniów i ryngraf Matki Bożej, która go nigdy nie zawiodła.
12 stycznia 1953 roku ksiądz Prymas zostaje
kardynałem i nieustępliwie broni Kościoła. Skierowuje do władz państwowych
słynny memoriał, w którym mówi wyraźnie, że w obliczu krzywd, jakie
doznaje Kościół w Polsce, już dalej w ustępstwach iść nie można.
Nocą 25 września 1953 roku Stefan Kardynał
Wyszyński zostaje aresztowany przez władze państwowe. Jest więziony
kolejno w Rywałdzie koło Grudziądza, w Stoczku Warmińskim, w Prudniku oraz
w Komańczy. Są to lata ofiary, cierpienia i odosobnienia. Jest to także
czas, kiedy z modlitwy i medytacji powstają dzieła wyjątkowe, jak np.:
„List do moich kapłanów”- a przede wszystkim „Śluby Narodu” i program
„Wielkiej Nowenny” przed Tysiącleciem Chrztu Polski. 26 października 1956
roku odzyskuje wolność i 28 wraca do Warszawy, wśród wielkiej radości
całego Kościoła polskiego.
Osoba księdza Prymasa staje się symbolem
umiłowania wolności, sprawiedliwości oraz czci dla człowieka. W dniach
„polskiego października”, w dniach niepokoju i wzburzenia zwrócono uwagę
na człowieka, który jeden mógł uspokoić i zjednoczyć wszystkich. W tych
trudnych dniach kardynał Wyszyński przyjmuje na siebie odpowiedzialność za
wspólne dobro Narodu. Wraca jako Głowa Kościoła w Polsce i jako mąż stanu,
z którym nawet wrogowie muszą się liczyć, bo walczy i o prawa Kościoła i o
prawa Narodu. Staje się znakiem jedności wszystkich Polaków.
Dopiero w roku 1957 Prymas wyjeżdża do
Rzymu, gdzie otrzymuje kapelusz kardynalski oraz kościół tytularny „Santa
Maria in Trastevere”,
Milenium Chrztu Polski 1 roku 1966,
poprzedzone dziewięcioletnim przygotowaniem, staje się społecznym
wyznaniem wiary Narodu. Prymas przewodniczy wszystkim uroczystościom
milenijnym od Gniezna, poprzez Jasną Górę, Kraków, Warszawę, przemierzając
wraz z całym Episkopatem „Szlak Tysiąclecia”.
Ogromnym rozdziałem w życiu Prymasa Polski
jest czynny udział w pracach Soboru Watykańskiego II, najpierw w
przygotowaniach, a potem w obradach wszystkich czterech Sesji. Włącza się
w ten nurt cały Kościół Polski, podejmując coraz nowe inicjatywy modlitwy
w intencji Soboru.3 sierpnia Kardynał Prymas kończy 75 rok życia. Stosując
się do wskazań Vaticanum II przedstawia Ojcu świętemu sprawę swej dalszej
służby na stolicach arcybiskupich: gnieźnieńskiej i warszawskiej. Papież
Paweł VI nie przyjmuje jednak rezygnacji i pozostawia Prymasa na
dotychczasowym stanowisku.
6 sierpnia 1978 roku przychodzi smutna
wiadomość o śmierci Papieża Pawła VI. Prymas Polski wraz z Kardynałem
Karolem Wojtyłą udaje się do Rzymu. Konklawe kardynałów dnia 26 sierpnia w
święto Matki Bożej Jasnogórskiej wybiera Papieża. Zostaje nim Kardynał
Albino Luciani, patriarcha Wenecji, który przyjmuje imię Jana Pawła I.
29 września 1978 roku umiera Papież Jan
Paweł I.
16 października 1978 roku zostaje wybrany
Papieżem po raz pierwszy w dziejach Kościoła – Polak, Arcybiskup
Metropolita Krakowski Kardynał Karol Wojtyła. Obok Papieża na balkonie
Bazyliki wśród kardynałów stoi Prymas Polski. Uroczysta inauguracja
pontyfikatu Jana Pawła II odbywa się 22 października. W czasie homagium
kardynałów jako drugi podchodzi Prymas Polski. Klęka i całuje dłoń
Papieża. Wtedy Ojciec święty wstaje ze swojego miejsca, podnosi go i
całuje jego rękę. Następnego dnia, podczas audiencji dla Polaków, Prymas
znowu klęka przed Papieżem. Ojciec święty w tym momencie wstaje ze swojego
miejsca i klęka przed Prymasem. Trwają tak przez długą chwilę w serdecznym
uścisku na kolanach. Po chwili Ojciec święty wypowiada słowa: „Czcigodny
i umiłowany Księże Prymasie. Pozwól, że powiem po prostu co myślę. Nie
byłoby na Stolicy Piotrowej tego Papieża –Polaka, który dziś pełen bojaźni
Bożej, ale i pełen ufności rozpoczyna nowy pontyfikat, gdyby nie było
Twojej wiary, nie cofającej się przed więzieniem i cierpieniem, Twojej
heroicznej nadziei, Twego zawierzenia bez reszty Matce Kościoła, gdyby nie
było Jasnej Góry – i tego całego okresu dziejów Kościoła w Ojczyźnie
naszej, który jest związany z Twoim biskupim i prymasowskim
posługiwaniem...”
Przyjazd Ojca świętego do Polski w czerwcu
1979 roku to jedno z najbardziej doniosłych wydarzeń w tysiącletnich
dziejach Narodu Polskiego. Podczas pielgrzymiej wędrówki Papieża Jana
Pawła II po ojczystym kraju towarzyszy mu Prymas. Jest z Ojcem świętym w
Warszawie (2 VI), w Gnieźnie (13 VI), na Jasnej Górze.
W dniach wielkich przemian roku 1980 – 1981
Prymas staje się ośrodkiem równowagi różnorodnych nurtów
społeczno-politycznych. Wznosi się ponad wszelkie różnice światopoglądowe
i polityczne, mając na uwadze tylko dobro Polski.
28 maja 1981
roku w Uroczystość Wniebowstąpienia Pańskiego o godzinie 4.40 zmarł Stefan
Kardynał Wyszyński.
Jego autorytet stał się
fundamentem, kamieniem węgielnym nowego budowania naszej Ojczyzny.
NIEKTÓRE PRACE KARDYNAŁA WYSZYŃSKIEGO
„Rozważania nad kulturą ojczystą.”.
„Wszystko postawiłem na Maryję.”
„Zapiski milenijne. Wybór z dziennika Pro memoria z
lat 1965-1967.”
„Miłość na co dzień. Rozważania.”
„Jestem przy Tobie..”(Apele Jasnogórskie).
„Listy Pasterskie Prymasa Polski 1946-1974”
„W walce o trzeźwość .”
„Kościół w służbie Narodu.”
„Wielka Nowenna Tysiąclecia 966-1966.”
„ W światłach Tysiąclecia.”
„ O polskim Papieżu z Krakowa.”
„ List do moich kapłanów. Cz. I Wspólnie z Trójcą Świętą.”
„List do moich kapłanów. Cz. II Wspólnie z Kościołem.”
„List do moich kapłanów. Cz. III Wspólnie z moim biskupem.”
„Zapiski więzienne.”
„Kamienie wołać będą.”
„Kromka chleba.”
„Druga kromka chleba.”
„Droga krzyżowa.”
„Wypełniamy Jasnogórskie Śluby Narodu. Czytania na maj.”
„Jedna jest Polska. Wybór przemówień i kazań.”
„Ojcze nasz... Rozważania.”
|
